ریشهشناسی و مفهوم کلیدی:
واژهٔ «پی Pi» دارای دو تلفظ و دو بُعد معنایی است: یکی «فو Fou» به معنای «نه» و نفی کردن، و دیگری «پی Pi» که معانی منفی زیادی از جمله بدی، شیطانی، زورگویی و ضعف را در بر میگیرد.
خط بالای ایدهنگار نماد آسمان، نیمدایرهی پایین آن سر یک پرنده و دو خط منحنی که تا پایین ادامه یافته بدن و دو بال بستهی پرنده است. چینیان باستان با استفاده از تصویر پرندهای که پرواز نمیکند معنای «نه» و نفی کردن را نشان دادهاند. در میان دو خط منحنی دهانی باز ترسیم شده و نماد فردی است که میگوید «نه!».
مفهوم کلیدی این ششخطی، درک درست و شیوهی عملکرد هماهنگ داشتن نسبت به زمانی است که تاریکی روی کار آمده و مسیر رشد و تعالی مسدود شده است.
ساختارشناسی: زمین (☷) در پایین، آسمان (☰) در بالا
حرکت آسمان به سمت بالا و حرکت زمین به سمت پایین است، بنابراین این دو نیرو در حال دور شدن از یکدیگرند. این تصویر نماد جدایی آگاهی و پذیرش، بینش و تمرکز، عقل و عشق، قطع تعامل بالادستان و پاییندستان، رکود و زوال است.
«رکود» در تعادل پاییزی آغاز میشود؛ لحظهای که روشنایی و تاریکی یکسان هستند اما تاریکی و سرما در حال آمدن و روشنایی و گرما در حال رفتن است.
ویژگیهای روانی-عملکردی:
فرد یا جامعه در این حالت، از خواستههای پوچ، دنیاگرایی، هوسهای زودگذر و تاریکی انباشته شده و آن را با جدیت دنبال میکند. راهکار خردمند برای عبور از این ناهماهنگی و بازگشت به مسیر رشد این است که:
۱. وضعیت را به وضوح و بدون فریب ببیند تا پوچی و تاریکی آن را به تمامی درک کرده و بپذیرد.
۲. به هیچوجه با این جنس افکار، احساسات، خواستهها و افراد همراه نشود.
۳. پاک و آگاه بماند تا در زمان مناسب، برای افزایش روشنایی و کاهش تاریکی اقدام مناسب را انجام دهد و به تعادل و صلح بازگردد.
باید توجه داشت که حداقل سه خط از ششخطی (سه خط ینگ) به انجام اقداماتی در راستای افزایش روشنایی و پایان دادن به تاریکی میپردازند.
پس این وضعیت لزوماً معنای منفی ندارد و زمان پایان دادن به رکود فرا سیده است. حتی میتوان تمام خطوط را تلاشی برای پایان دادن به رکود نشان میدهند. اما حداقل در سه خط بالایی به طور قطع شاهد فرآیند بازگشت به روشنایی و پایان دادن به تاریکی هستیم.
نمونههای تاریخی-معنوی:
این حالت را میتوان در دورههایی از تاریخ مشاهده کرد که حاکمان فاسد و نیروهای تاریک بر امور مسلط شدهاند و افراد شایسته و خردمند را به حاشیه راندهاند. در چنین دورانهایی، خردمند راستین—همانگونه که افلاطون در «جمهور» بیان میکند— عاقلانه میبیند کنارهگیری کند و سکوت پیشه کند، زیرا هر اقدامی را بینتیجه و بیاثر میبیند. این نگرش همان است که کنفسیوس در تصویر مطرح میکند: انسان برتر تقوا پیشه میکند تا آسیب نبیند. او نباید به دنبال مقام یا دستمزد باشد.
اما این ششخطی فراتر از این درک میرود و به چگونه پایان دادن به آن میپردازد.
سیر معنایی:
ششخطیهای ۱۱ (تای) و ۱۲ (پی) دو روی یک سکه و مکمل یکدیگرند. حکمت در این است که در شرایط مطلوب (تای)، فرد از هماهنگی برای رشد و پیشرفت استفاده میکند و در چنین شرایطی (پی)، با تاریکی همراه نمیشود، به پرورش بیشتر خود میپردازد و خواهان پایان دادن به این دوران است.
ارتباط ساختاری و معنایی با سایر ششخطیها
در ششخطیها ۴۴، ۳۳، ۱۲ و ۲۳ نیز شاهد نفوذ و افزایش تاریکی هستیم که شرایط پیش آمده و رویکرد هماهنگ در آنها بسته به میزان تاریکی متفاوت است:
۴۴(یک یین در پایین): نیروی یین ضعیف است و میتوان از نفوذ بیشتر آن جلوگیری کرد، و تعاملی درست با آن داشت.
۳۳(دو یین در پایین): نیروی تاریکی قویتر شده و بهتر است از آن فاصله گرفت و نیروی خود را حفظ کرد.
۱۲(سه یین در پایین): فاصله گرفتن از تاریکی ممکن نیست، اما امکان بازگشت به روشنایی وجود دارد (برابری روشنایی و تاریکی).
۲۳(پنج یین در پایین): نیروی تاریکی به شدت افزایش یافته و امکان مقابله با آن وجود ندارد. اما در واقع شاهد فرآیند پوستانداختن و تازه شدن فرد هستیم.
گفتارهای شش خطی 12